Zrozum controlling - słowniczek pojęć, które przydają się w pracy
Warto nauczyć się controllingu w przedsiębiorstwie, wdrożyć go i wykorzystywać. Ale by lepiej go zrozumieć, należałoby poznać kilka kluczowych pojęć i narzędzi. Terminy takie jak Sztuczna Inteligencja (AI), Inteligencja Biznesowa (BI) czy Zarządzanie Przepływami Pieniężnymi (CF) stanowią fundamenty nowoczesnego zarządzania przedsiębiorstwem.
Niezależnie od tego, czy mówimy o optymalizacji procesów, planowaniu strategicznym, zwiększaniu efektywności operacyjnej, czy o budowaniu trwałych relacji z klientami, zrozumienie tych terminów pozwala lepiej dostosować strategie biznesowe do szybko zmieniającego się otoczenia.
W tym słowniczku pojęć skupimy się na przedstawieniu zarówno tradycyjnych, jak i nowoczesnych koncepcji zarządzania i controllingu, które są niezbędne do skutecznego prowadzenia działalności.
AI (Artificial Intelligence) – Sztuczna Inteligencja
Sztuczna inteligencja w kontekście biznesowym to innowacyjne narzędzie technologiczne, które umożliwia firmom automatyzację i optymalizację procesów poprzez naśladowanie zdolności decyzyjnych człowieka. Dzięki zaawansowanym algorytmom takie systemy potrafią analizować dane, uczyć się z doświadczeń oraz podejmować samodzielne decyzje, co znajduje zastosowanie w ulepszaniu obsługi klienta, personalizacji ofert oraz zwiększaniu efektywności operacyjnej. Przykładowe zastosowania w biznesie obejmują automatyczne systemy obsługi zapytań klientów, inteligentne systemy rekomendacji produktów czy optymalizację tras dostaw w logistyce.
BI (Business Intelligence) – Inteligencja Biznesowa
Inteligencja biznesowa to zestaw technologii i strategii wykorzystywanych do analizy danych biznesowych. Umożliwia lepsze rozumienie trendów i wzorców, wspierając podejmowanie decyzji. BI integruje informacje z różnorodnych źródeł, w tym z systemów wewnętrznych i zewnętrznych, a następnie wykorzystuje je do tworzenia złożonych analiz, raportów oraz dashboardów, które wspomagają procesy decyzyjne na wszystkich poziomach organizacji.
CF (Cash Flow) – Przepływy pieniężne
Przepływy pieniężne stanowią kluczowy element finansowego funkcjonowania przedsiębiorstwa, reprezentując ruch środków finansowych wpływających do firmy i wypływających z niej w danym czasie. Są podzielone na trzy główne kategorie: przepływy operacyjne, związane z podstawową działalnością firmy; przepływy inwestycyjne, odnoszące się do zakupu lub sprzedaży aktywów długoterminowych; oraz przepływy finansowe, dotyczące transakcji związanych z finansowaniem działalności. Efektywne zarządzanie tymi przepływami jest niezbędne do zapewnienia stabilności finansowej przedsiębiorstwa, umożliwiając nie tylko utrzymanie płynności, ale także wspierając rozwój i inwestycje.
CPM (Corporate Performance Management) – Zarządzanie wydajnością przedsiębiorstwa
Zarządzanie Wydajnością Przedsiębiorstwa (CPM) jest strategicznym podejściem skoncentrowanym na ulepszaniu globalnej wydajności organizacji poprzez efektywne monitorowanie i zarządzanie jej działalnością. Wykorzystuje kluczowe wskaźniki wydajności (KPI), aby zapewnić ciągłą ocenę i optymalizację procesów w zakresie planowania, budżetowania, prognozowania, oraz raportowania. Działania te mają na celu nie tylko identyfikację obszarów wymagających poprawy, ale również wspieranie strategii rozwoju firmy i realizacji jej celów biznesowych.
CRM (Customer Relationship Management) – System zarządzania relacjami
System zarządzania relacjami z klientami (CRM) to zaawansowana platforma technologiczna, która umożliwia firmom efektywne śledzenie i zarządzanie wszystkimi interakcjami z klientami i potencjalnymi klientami. Poprzez centralizację danych klientów, CRM wspiera analizę tych informacji w celu głębszego zrozumienia potrzeb klientów, co przekłada się na lepszą jakość obsługi, wzrost lojalności klientów, a także zwiększenie efektywności działań sprzedażowych. System integruje różne procesy biznesowe skupione wokół klienta, zapewniając spójność działań i komunikacji na różnych etapach ścieżki zakupowej klienta.
Demand planning - planowanie popytu
Planowanie popytu to kluczowy element zarządzania łańcuchem dostaw, polegający na precyzyjnym prognozowaniu zapotrzebowania na produkty i usługi. Proces ten umożliwia firmom efektywne dostosowanie poziomu produkcji i wielkości zapasów do oczekiwań rynkowych, co pozwala na zminimalizowanie kosztów związanych z nadmierną produkcją lub nadmiarem zapasów oraz zwiększenie satysfakcji klientów przez zapewnienie dostępności produktów. Planowanie popytu wykorzystuje analizę danych historycznych, bieżące tendencje rynkowe oraz ocenę wpływu czynników zewnętrznych, aby zapewnić jak najdokładniejsze prognozy.
EBITDA
EBITDA (Earnings before Interests, Taxes, Depreciation, and Amortization), czyli zysk przed odsetkami, podatkami, amortyzacją i odpisami amortyzacyjnymi, jest wskaźnikiem finansowym odzwierciedlającym wydajność operacyjną firmy i jej zdolność do generowania zysku z bieżącej działalności, bez uwzględniania wpływu decyzji finansowych, obciążeń podatkowych oraz strategii amortyzacyjnych. Umożliwia to ocenę efektywności operacyjnej przedsiębiorstwa w czystej formie, co jest szczególnie przydatne przy porównywaniu wyników firm z różnych sektorów lub przy analizie inwestycyjnej.
EPM (Enterprise Performance Management) - zarządzanie wynikami przedsiębiorstwa
Zarządzanie wynikami przedsiębiorstwa (EPM) to kompleksowe podejście do monitorowania i optymalizacji wydajności organizacji, mające na celu osiągnięcie wyznaczonych celów strategicznych. EPM obejmuje szeroki zakres działań, takich jak planowanie finansowe, budżetowanie, prognozowanie, analizę wyników finansowych oraz zarządzanie kosztami. Dzięki integracji danych finansowych i operacyjnych EPM umożliwia podejmowanie świadomych decyzji, które przyczyniają się do wzrostu efektywności i konkurencyjności firmy na rynku.
ERP (Enterprise Resources Planning)
Planowanie zasobów przedsiębiorstwa to kompleksowe rozwiązanie informatyczne, które ułatwia zarządzanie i integrację kluczowych procesów biznesowych w firmie. System ERP pozwala na efektywną automatyzację, monitorowanie i analizę działalności w różnych działach, od finansów i księgowości, poprzez produkcję, po sprzedaż, magazynowanie i obsługę klienta. Dzięki centralizacji danych ERP zapewnia jednolitą platformę komunikacji między wszystkimi obszarami firmy, co przekłada się na lepszą koordynację działań, optymalizację procesów oraz szybsze reagowanie na zmiany rynkowe i potrzeby klientów.
FP&A (Financial Planning & Analysis)
Planowanie Finansowe i Analiza jest kluczowym elementem zarządzania finansami przedsiębiorstwa, skupiającym się na procesach budżetowania, prognozowania finansowego oraz analizie wyników finansowych. FP&A dostarcza głębokiej wiedzy i wglądu w finanse firmy, umożliwiając zarządowi podejmowanie świadomych, strategicznych decyzji. Działania te wspierają optymalizację kosztów, zwiększanie rentowności oraz zarządzanie ryzykiem finansowym, a także pomagają w identyfikacji nowych możliwości rozwoju biznesu.
Grupowy plan kont
Wspólna struktura rachunku wyników i bilansu, do której sprowadzane są dane wszystkich spółek w grupie kapitałowej, niezależnie od tego, jak wyglądają ich lokalne plany kont. Budowany zwykle w układzie znacznie bardziej szczegółowym niż samo sprawozdanie, dzięki czemu z jednej struktury można przygotować sprawozdanie według MSSF, sprawozdanie zgodne z ustawą o rachunkowości oraz zarządczy rachunek wyników.
KPI (Key Performance Indicators)
Kluczowe wskaźniki efektywności (KPI) są narzędziami mierzenia i oceny postępów przedsiębiorstwa w realizacji jego celów strategicznych i operacyjnych. Dzięki zastosowaniu KPI, menedżerowie mogą monitorować kluczowe aspekty działalności firmy, identyfikować obszary wymagające poprawy oraz oceniać efektywność podejmowanych działań. KPI są niezbędne do zarządzania wydajnością na różnych poziomach organizacji, umożliwiając skuteczne dążenie do osiągnięcia założonych celów biznesowych i strategicznych.
Middle Out, Bottom Up, Top-down
Są to strategie planowania i podejmowania decyzji stosowane w organizacjach do zarządzania i realizacji celów biznesowych.
- Middle Out to wyważone podejście, które łączy wizję i strategię kierownictwa wyższego i średniego szczebla z praktycznymi doświadczeniami i pomysłami pracowników niższego szczebla. Tym samym promuje integrację i współpracę na wszystkich poziomach organizacji, prowadząc do bardziej zrównoważonych i przemyślanych decyzji.
- Bottom Up opiera się na zaangażowaniu pracowników operacyjnych i specjalistów w procesie decyzyjnym, co pozwala na wykorzystanie ich bezpośredniego doświadczenia i wiedzy praktycznej. Taka metoda sprzyja innowacyjności i może zwiększać motywację pracowników, którzy czują, że mają realny wpływ na działania firmy.
- Top-down zakłada, że strategiczne decyzje i kierunki działań są ustalane przez najwyższe kierownictwo i następnie implementowane w dół hierarchii organizacyjnej. To podejście pozwala na szybkie podejmowanie decyzji i łatwiejsze wprowadzanie jednolitych strategii w całej organizacji, ale może ograniczać inicjatywę i zaangażowanie na niższych szczeblach zarządzania.
MSSF / IFRS (Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej)
MSSF / IFRS to zbiór międzynarodowych zasad rachunkowości i sprawozdawczości finansowej, mających na celu ujednolicenie sposobu prezentacji informacji finansowych przez przedsiębiorstwa na całym świecie. Ułatwia to inwestorom, analitykom i innym użytkownikom porównywanie sprawozdań finansowych firm działających w różnych jurysdykcjach.
MSSF 16 / IFRS 16
Ten standard wprowadził istotne zmiany w sposobie ujmowania umów leasingowych przez najemców, wymagając od nich, by na swoich bilansach wykazywali zarówno aktywa, jak i zobowiązania wynikające z tych umów. Celem jest zwiększenie przejrzystości finansowej poprzez pełniejsze odzwierciedlenie zobowiązań finansowych firm.
Jedno źródło prawdy
Po angielsku single source of truth, w skrócie SSOT. Zasada, zgodnie z którą wszystkie liczby w raportach zarządczych i sprawozdaniach pochodzą z jednej bazy danych i jednego zestawu reguł przetwarzania. Przeciwieństwem jest proces, w którym każdy dział utrzymuje własny zestaw plików, a rozbieżności między raportami są trudne do wyjaśnienia.
PBI (Power Business Intelligence)
Power BI to narzędzie Microsoftu do analizy i wizualizacji danych, umożliwiające tworzenie zaawansowanych raportów i pulpitów nawigacyjnych. PBI wspiera przedsiębiorstwa w podejmowaniu decyzji opartych na danych, oferując intuicyjne interfejsy i możliwość integracji z różnorodnymi źródłami danych, co przekłada się na lepsze zrozumienie trendów, wydajności i możliwości biznesowych.
Tabela mapująca
Zestaw reguł określających, gdzie w grupowym planie kont trafia każde konto z księgi spółki. Odpowiednik formuły wyszukującej i sumy warunkowej stosowanych w arkuszu, tylko utrzymywany centralnie. W systemach konsolidacyjnych tabela mapująca może przypisywać osobne pozycje dla salda po stronie winien i po stronie ma, co ma znaczenie przy kontach rozrachunkowych.
Podsumowanie
Nasz słowniczek pojęć w controllingu to niezbędne narzędzie dla każdego specjalisty działającego w obszarze finansów i zarządzania, niemal tak samo ważne jak nasz system FlexiReporting. Zawiera on różne nazwy oraz znaczenie kluczowych terminów związanych z controllingiem, co pozwala lepiej zrozumieć i efektywniej wykorzystać te pojęcia w praktyce.
Controlling, jako kluczowa funkcja w zarządzaniu przedsiębiorstwem, odgrywa istotną rolę w procesie podejmowania decyzji i monitorowaniu wyników. Dlatego warto się skorzystać z naszego słowniczka, poznać te wszystkie terminy związane z controllingiem, aby skutecznie wspierać rozwój firmy oraz osiągać zamierzone cele.
System FlexiEPM jest narzędziem, w którym „łączą się” wszystkie te pojęcia – wspiera zarządzanie KPI, porządkuje różne kwestie związane z MSSF 16, pozwala skutecznie zarządzać zasobami. I wiele, wiele innych. FlexiEPM to więcej niż prosty słowniczek, to encyklopedia controllingu.
